Jesień oraz koniec roku kalendarzowego to dwa okresy, kiedy intensywniej niż zwykle myślimy o rozwijaniu naszych kompetencji. We wrześniu i październiku motywuje nas do tego początek roku szkolnego oraz akademickiego („A może ja też bym się czegoś nowego nauczyła?”), z kolei koniec grudnia to czas podejmowania postanowień noworocznych (‘Nowy Rok, nowy ja”).
Nic dziwnego, że wtedy właśnie szkoły i trenerzy językowi odnotowują zwiększone zainteresowanie swoimi ofertami. Wybór właściwego kursu jest jednak tym trudniejszy, im więcej jest dostępnych opcji, a tych jest z roku na rok coraz więcej.
Nauka języka jest inwestycją, i to nie tylko finansową, angażujesz w nią bowiem również mnóstwo Twojego czasu i energii. Jeśli więc chcesz, aby ta inwestycja nie okazała się pomyłką, musisz starannie rozważyć możliwe rozwiązania, ich zalety oraz wady.
Wybór formy zajęć językowych powinien być uzależniony od wielu czynników. Najważniejsze z nich to:
- cel – czy chcesz uczyć się dla konkretnego rezultatu, czy dla przyjemności
- możliwości czasowe
- budżet
Jaki jest Twój cel?
Na podstawie mojej wieloletniej praktyki mogę stwierdzić, że osoby podejmujące naukę języka obcego nie zawsze do końca uświadamiają sobie, jaki naprawdę jest ich cel. Stwierdzenie, że celem jest nauczenie się języka obcego jest zbyt ogólne. Decyzje o rozpoczęciu kursu są często podejmowane pod wpływem przejściowych emocji, a takie podejście może spowodować wybór nieodpowiedniej formy nauki, a w rezultacie – rozczarowanie. Potem zwykle po jakimś czasie następuje kolejna próba podjęcia nauki, i często niestety jest znowu nieudana.
Aby tego uniknąć, rozeznaj dobrze swój cel. Zastanów się proszę, które z poniższych stwierdzeń lepiej opisuje Twoją postawę:
- Chciałabym płynnie i bez lęku…. (np. mówić po angielsku)
- Moim celem jest … (np. osiągnięcie płynności i pozbycie się lęku w komunikacji ustnej po angielsku w ciągu 2 lat od rozpoczęcia nauki)
Oczywiście Twoje dążenia mogą być inne – na przykład „poprawić wymowę” lub „lepiej rozumieć native speakerów”. Nie to jest istotne. Zwróć jednak uwagę na to, jakim zwrotem rozpoczęłabyś swoją deklarację. To ważniejsze, niż Ci się wydaje.
Jeśli bliższe jest Ci stwierdzenie numer 1, to może oznaczać, że płynna i bezstresowa komunikacja po angielsku jest dla Ciebie pożądaną, aczkolwiek niekoniecznie naprawdę istotną wartością. Oczywiście, zawsze lepiej jest znać jakiś język obcy, niż go nie znać, lepiej komunikować się płynnie, niż ledwie mówić. Ale czy znajomość języka angielskiego rzeczywiście jest dla Ciebie ważna? Sukces w nauce języka wymaga żelaznej dyscypliny, czasu, poświęceń oraz niebagatelnych nakładów finansowych, bo tanie kursy to przeważnie nieefektywne kursy. Czy jesteś na to gotowa?
A może chcesz uczyć się po prostu dla urozmaicenia czasu? Dla przyjemności? Możesz zależy Ci na głównie na nowych, ciekawych kontaktach międzyludzkich? Nie ma w tym absolutnie niczego niewłaściwego! Wprost przeciwnie. Wielu ludzi nie ma tak naprawdę palącej potrzeby opanowania języka angieslkiego i podejmuje naukę raczej dla przyjemności i własnej satysfakcji. I bardzo dobrze! Ale musisz zdawać sobie z tego sprawę, żeby uniknąć rozczarowań.
Czym innym jest czerpanie przyjemności z samego procesu uczenia się, a czym innym działanie ukierunkowane na osiągnięcie celu. Weźmy na przykład sport – można go uprawiać rekreacyjnie, a można i zawodowo. Jeśli sport jest dla Ciebie sposobem na przyjemne i zdrowe spędzenie czasu, stawiasz sobie inne wymagania, prawda? Zapewne nie będziesz zrywać się o codziennie o piątej rano aby odbyć kilkugodzinny trening. Ale jednocześnie nie spodziewasz się wtedy po sobie wybitnych osiągnięć sportowych.
Bardzo podobnie jest z nauką języka angielskiego i każdego innego. Otóż jeśli po prostu lubisz uczyć się języka i jednocześnie nie zależy Ci na osiągnięciu konkretnych efektów w konkretnym czasie, skup się na poszukiwaniu kursu, który będzie prowadzony w atrakcyjnej dla Ciebie formie, na przykład w grupie lub stacjonarnie, jeśli takie masz preferencje, albo jako swobodne konwersacje bez realizowania konkretnego programu. Odpowiednim rozwiązaniem mogą być wtedy zajęcia, w których będziesz uczestniczyć w miarę potrzeby, Twoich zainteresowań i możliwości czasowych, a więc jednorazowe lub cykliczne zajęcia tematyczne, ewentualnie coaching.
Dostępne formy nauki
Aktualnie możesz wybierać pomiędzy wieloma formami nauki: nauka z lektorem zdalnie lub stacjonarnie, indywidualnie lub w grupie. Możesz też zdecydować się na całkowicie samodzielną naukę z wykorzystaniem kursu online, aplikacji lub tradycyjnych podręczników. Ten ostatni sposób nauki warto jednak połączyć z mentoringiem językowym.
Zajęcia online lub stacjonarne?
Zdecydowanie nie uważam, żeby wybór jednej lub drugiej opcji przesądzał o efektywności nauczania. Zarówno zdalnie jak i stacjonarnie lektor może przeprowadzić zajęcia niezwykle skuteczne, wartościowe i angażujące, jak i całkowicie bezużyteczne.
Wiele mówi się o tym, że zajęcia online nie sprzyjają skupieniu na nauce. Ale prawda jest taka, że jeśli jesteś osobą odpowiednio zmotywowaną i zdyscyplinowaną, będziesz równie zaangażowany w naukę na kursie zdalnym, jak i spotykając się z lektorem w szkole. Problem różnorodnych rozproszeń na zajęciach zdalnych nie dotyczy zwykle zmotywowanych i odpowiedzialnych osób dorosłych, które samodzielnie podjęły decyzję o uczestnictwie w szkoleniu.
Ogromną zaletą zajęć online jest oszczędność czasu oraz energii zużywanej na dojazdy. Gdyby nie kursy zdalne, wiele osób prawdopodobnie nie byłoby w stanie w ogóle podjąć nauki języka ze względów organizacyjnych.
Zajęcia w formie zdalnej mają jeszcze tę zaletę, że umożliwiają bieżące czerpanie z zasobów internetowych bez żadnych ograniczeń, dzięki czemu lekcje są ciekawsze, bardziej dynamiczne, elastyczne i lepiej dostosowane do potrzeby kursantów. Prowadzący jest w stanie zaprezentować na ekranie w każdej chwili dowolny materiał reagując na bieżąco na potrzeby uczestników. Tymczasem wyposażenie techniczne sal w szkołach stacjonarnych bywa niekiedy dość podstawowe.
Jeśli jednak wybierzesz kurs zdalny, pamiętaj o tym, że w zbyt dużej grupie online będziesz mieć mocno ograniczone możliwości ćwiczenia konwersacji. Zwykle na kursie zdalnym mówi tylko jeden uczestnik, pozostali muszą czekać, aż skończy. Co prawda prowadzący może stworzyć tak zwane pokoje, aby uczestnicy mogli prowadzić równoczesne rozmowy w parach lub mniejszych grupach, ale nie jest to zbyt praktyczne rozwiązanie, głównie dlatego, że prowadzący ma ograniczone możliwości monitorowania takich rozmów.
Z kolei na zajęciach stacjonarnych liczebność grupy, nawet jeśli jest to kilkanaście osób, nie ma aż tak dużego znaczenia. Uczestnicy mogą ćwiczyć rozmowy lub wykonywać inne zadania równolegle w parach, co przyczynia się do dość efektywnego wykorzystania czasu przeznaczonego na lekcję.
Zajęcia indywidualne
Dla kogo są odpowiednie?
Osoba, która dopiero rozpoczyna naukę języka lub powraca do niej po długiej przerwie może być porównana do dziecka, które dopiero uczy się stawiać pierwsze kroki. Dla takiej osoby zdecydowanie bardziej odpowiednie będą zajęcia indywidualne. Dzięki temu trener będzie mógł po pierwsze – szybko zauważyć specyficzne potrzeby kursanta, a po drugie – dostosować do nich sposób pracy na zajęciach. Zwykle im niższy poziom Twojego zaawansowania w angielskim, tym bardziej potrzebujesz indywidualnego podejścia.
To samo dotyczy sytuacji, kiedy wznawiasz naukę angielskiego po długiej przerwie lub uważasz, że Twoje dotychczasowe starania nie przynoszą spodziewanych efektów. A nawet jeśli jesteś osobą zaawansowaną, to być może zauważyłeś u siebie szczególne trudności z jakimś aspektem języka, na przykład z wymową. Albo nie rozumiesz native speakerów. Być może potrzebna Ci jakaś specyficzna tematyka zawodowa. We wszystkich tego typu sytuacjach zdecydowanie najlepszą opcją będzie nauka indywidualna. Twoja inwestycja będzie większa, ale też znacznie szybciej osiągniesz swój cel, oszczędzając czas.
Profesjonalnie prowadzone zajęcia indywidualne mogą nie być tak wciągające i zabawne, jak zajęcia w grupie lub parze, ale zdecydowanie są najbardziej odpowiednie dla osób, którym bardziej zależy na efektach, niż tylko na czerpaniu przyjemności z nauki.
Zajęcia w grupie lub w parze
Zalety zajęć w grupie
Zajęcia w grupie lub w dwójkę mają niewątpliwą przewagę na zajęciami indywidualnymi pod kilkoma względami:
Po pierwsze, często mają lepszą dynamikę i ciekawszą energię niż zajęcia sam na sam z lektorem. W grupie lub w tandemie lektor może przeprowadzić ćwiczenia polegające na współzawodnictwie, a zdrowa konkurencja połączona z elementem nieprzewidywalności i często humoru sytuacyjnego ogromnie podnosi atrakcyjność zajęć.
Po drugie, można dzielić się swoimi doświadczeniami związanymi z nauką z innymi uczestnikami, a taka wymiana jest ogromnie wartościowa i budująca.
Te czynniki sprawiają, że wspólna nauka jest zwykle ciekawsza, a zatem bardziej angażująca i motywująca. Są to bardzo ważne argumenty przemawiające za wyborem zajęć grupowych, które na pewno warto wziąć pod uwagę.
I po trzecie, zajęcia w grupie lub w dwójkę są zdecydowanie bardziej przystępne cenowo.
Wady zajęć w grupie
Przede wszystkim, jeśli poziom językowy uczestników jest zróżnicowany lub uczestnicy borykają się z odmiennymi problemami językowymi, to efektywność takich zajęć jest dużo niższa. W praktyce, co należy podkreślić, bardzo rzadko zdarza się sytuacja, w której uczestnicy są dobrani w sposób zapewniający maksymalną możliwą skuteczność. Bardzo częste są sytuacje, kiedy w jednej grupie, będąc na tym samym poziomie zaawansowania kursanci mają zupełnie inne trudności z tym samym materiałem. Jedna osoba może mieć kłopoty z gramatyką podczas kiedy inna ma problemy z wymową, a jeszcze inny uczestnik kursu z rozumieniem ze słuchu.
W rezultacie lektor nie może tak naprawdę z pełną skutecznością odnieść się do potrzeb żądnego z uczestników. Sytuacja ta przypomina trochę wizytę u lekarza wraz z kilkoma innymi pacjentami równocześnie.
Ponadto, zbyt duża liczebność grup na zajęciach zdalnych powoduje, że uczestnicy mają ograniczone możliwości ćwiczenia rozmowy w języku obcym, o czym wspomniałam wyżej.
Warto też pamiętać o tym, że zajęcia grupowe odbywają się w sztywno ustalonych dniach i godzinach bez możliwości zmiany. Z kolei w przypadku zajęć indywidualnych zwykle dostępne są opcje okazjonalnego przełożenia zajęć na inny termin, w uzasadnionych przypadkach. Jeśli więc zdecydujesz się na kurs grupowy, może to się wiązać z brakiem możliwości uczestnictwa w zajęciach w przypadku zdarzeń losowych.
Dla kogo odpowiednie są zajęcia w grupie lub parze
Zajęcia grupowe lub w tandemie są odpowiednie dla tych, którzy nie mają specyficznych problemów lub potrzeb językowych, wykraczających ponad standardowy program lub potrafią sami te potrzeby zaspokoić w ramach samodzielnej nauki będącej uzupełnieniem kursu.
Będą one również odpowiednie dla osób, które przede wszystkim chcą czerpać przyjemność z samego procesu uczenia się, z kontaktu z innymi ludźmi, a osiągnięcie konkretnych celów językowych jest na drugim planie.
Pamiętaj ponadto, że prowadzenie zajęć z więcej, niż jedną osobą jest dla szkoły lub trenera bardziej opłacalne. Jeśli więc metodyk w szkole językowej lub Twój trener sugeruje Ci zajęcia indywidualne, zamiast w grupie, to jest to zwykle bardzo uczciwe postawienie sprawy w trosce o Twoje potrzeby językowe.
Mentoring językowy
Jest to rozwiązanie jeszcze dość mało znane, a szkoda. Jest to bowiem doskonała opcja dla osób, które nie mogą uczestniczyć w kursie odbywającym się według stałego harmonogramu, lub też mogą uczyć się tylko w nietypowych godzinach albo w weekendy i co za tym idzie, trudno im znaleźć odpowiedni kurs. Wybór mentoringu będzie odpowiedni dla tych, którzy mają silną motywację do nauki i wystarczającą samodyscyplinę aby uczyć się samodzielnie, ale potrzebują wskazówek jak pracować, z jakich materiałów korzystać oraz sporadycznie objaśnienia wybranych zagadnień językowych.
Mentoring językowy jest niezwykle cennym uzupełnieniem samodzielnej nauki. Na czym to polega? Jeśli zdecydujesz się na współpracę ze mną, nie musisz wykupywać pakietu zajęć ani umawiać się z góry na określone dni i godziny. Możesz korzystać z mojej pomocy w zależności od potrzeby, na przykład raz na miesiąc albo kilka tygodni. Spotkanie ma charakter konsultacji, chociaż elementy typowo dydaktyczne też są uwzględniane, jeśli ich potrzebujesz.
Czy mentoring jest w ogóle potrzebny, jeśli uczysz się samodzielnie? Moim zdaniem zdecydowanie tak. Łatwa dostępność i obfitość materiałów do nauki języka angielskiego to jedno, a znajomość skutecznych sposobów przyswajania języka z tych materiałów to zupełnie inna sprawa, wymagająca solidnej wiedzy i doświadczenia. Oprócz tego wszyscy, którzy uczą się języka, potrzebują regularnego wsparcia w postaci wzmocnienia motywacji, a to jest trudne do uzyskania w przypadku samodzielnej nauki.
Czy stać cię na tani kurs językowy?
Ciągła rotacja lektorów, zbyt duże grupy online, w których nie można się wygadać, chaotyczne nauczanie z przypadkowo wybranych „materiałów własnych”, lektorzy, którzy nie potrafią Ci czegoś dokładnie wyjaśnić lub zmotywować do nauki – to tylko niektóre z przykrych niespodzianek, które mogą cię spotkać, jeśli niewłaściwie wybierzesz kurs językowy.
Wiele osób kupując szkolenie językowe kieruje się przede wszystkim ceną. I trudno się temu dziwić – bo przecież decydując się na jakiekolwiek kurs, nie tylko języka angielskiego, tak naprawdę kupujesz przysłowiowego „kota w worku”. Mam na myśli to, że wartość zakupionego szkolenia ujawnia się dopiero po pewnym czasie. Cena jest więc tak naprawdę jedyną dającą się zmierzyć i porównać wartością. W dodatku jeszcze niektórzy czują się winni, wybierając droższą opcję. Przecież jest tyle potrzeb, które trzeba zaspokoić. Nie każdy ma ochotę fundować sobie drogi kurs językowy wiedząc, że wskutek tego będzie musiał oszczędzać na wypadach na pizzę z dziećmi. Jednak czy taka oszczędność rzeczywiście ma sens?
Szkolenia językowe mają to do siebie, że trudno jest zaoferować wysoką jakość za niewielkie pieniądze. Każdy sposób obniżenia kosztów wiąże się niestety z obniżeniem skuteczności nauczania – czy będzie to zatrudnienie niedoświadczonego lektora, czy też zajęcia w zbyt dużej grupie, czy może prowadzenie zajęć metodą „na ilość”, ze szkodą dla jakości, bo im więcej zajęć prowadzi lektor, tym mniej ma czasu ma rzetelne przygotowanie się do nich i indywidualne podejście. Oczywiście wysoka cena kursu nie gwarantuje automatycznie jego jakości. Ale niska cena zawsze powinna wzbudzić Twoją ostrożność.
Spójrz na cenę kursu z innej nieco perspektywy: płacisz nie tylko za czas spędzony z lektorem, ale za czas, który lektor i szkoła poświęcili na takie opracowanie programu, przygotowanie zaplecza dydaktycznego oraz przygotowanie samych zajęć abyś Ty mógł osiągnąć jak najwięcej w jak najkrótszym czasie. Płacisz więc nie za czas spędzony z Tobą, ale dla Ciebie. To ogromna różnica. Wydłużony czas pracy i wysiłek profesjonalistów przekłada się na oszczędność czasu, wysiłku, a także pieniędzy po Twojej stronie.
Może się więc okazać, że w ciągu pięciu miesięcy nauki w ramach drogiego, ale profesjonalnego kursu osiągniesz więcej, niż w ciągu pięciu lat mało skutecznej nauki. A być może w tym drugim przypadku nie osiągniesz zupełnie nic. Jeśli policzysz koszty obydwu przedsięwzięć, to nawet bez uwzględniania Twojego straconego czasu i wysiłku decyzja nie powinna pozostawiać wątpliwości.
Podsumowanie
Jak widzisz, aby wybrać odpowiedni dla siebie kurs, trzeba wziąć pod uwagę kilka czynników.
- Jeśli więc znajomość angielskiego w istotnym stopniu może wpłynąć na Twoją karierę, relacje międzyludzkie i jakość życia, i w dodatku zależy Ci na szybkim, zauważalnym postępie, wybierz zajęcia indywidualne.
- Zależy Ci głównie na przyjemności i zadowoleniu ze zdobywania nowych umiejętności oraz nawiązaniu nowych kontaktów? Wybierz zajęcia w grupie. Dobrym pomysłem może być wtedy kurs stacjonarny, jeśli pozwala Ci na to czas i Twoja lokalizacja, ale grupowe zajęcia zdalne mogą być równie satysfakcjonujące.
- Sama forma zajęć – zdalne lub stacjonarne – nie decyduje o ich jakości, przy czym kursy online są doskonałym rozwiązaniem dla osób, którym brakuje czasu.
- W nietypowych sytuacjach, kiedy uczestnictwo w regularnym kursie jest niemożliwe, dobrym rozwiązaniem będzie mentoring językowy. Nie jest to jednak opcja odpowiednia dla osób początkujących.
- Kursy w grupach są znacznie bardziej przystępne cenowo, niż indywidualne. Nauka w grupie jest zwykle ciekawsza i bardziej dynamiczna niż indywidualna, ale kursy indywidualne mają dużo wyższą skuteczność. Pomyśl więc, na czym bardziej Ci zależy.
Jeśli potrzebujesz doradztwa w sprawie wyboru formy nauki, zapraszam na konsultację.
Anna Alatawi